Μουσική & Φιλμ: μια άποψη για 3 από τις μουσικές ταινίες που προβλήθηκαν φέτος στις Νύχτες

ΓΡΑΦΕΙ:
Νιόβη Βουδούρη

Είδαμε την ταινία για τον Nick Cave, το αφιέρωμα στους Pulp και το ντοκιμαντέρ για τους Of Montreal. Τρία διαφορετικά είδη μουσικής, τρεις διαφορετικοί frontmen, τρεις διαφορετικές κινηματογραφικές προσεγγίσεις.

Τι προσδοκίες πρέπει να έχει κανείς από ένα μουσικό ντοκιμαντέρ; Ότι θα μάθει περισσότερα για έναν αγαπημένο του καλλιτέχνη, σωστά; Ότι θα τον γνωρίσει καλύτερα, θα δει πώς είναι στην πραγματικότητα ο άνθρωπος πίσω από την καλλιτεχνική περσόνα, θα θυμηθεί την ιστορία του, από την πρώτη του συναυλία μέχρι σήμερα, θα ρίξει κλεφτές ματιές στα παρασκήνια -ίσως μπει στο σπίτι του, ίσως χωθεί στα προσωπικά του. Ένα μουσικό ντοκιμαντέρ, κανονικά, θα πρέπει να ανεβάσει έναν καλλιτέχνη ακόμα περισσότερο στα μάτια ενός fan, να αναζωπυρώσει το πάθος του για εκείνον, να ενισχύσει το μύθο.

Βέβαια, αν στηθεί με μαεστρία, ένα μουσικό ντοκιμαντέρ μπορεί να ειδωθεί με ενδιαφέρον ακόμα και από κάποιον που δεν γνωρίζει απολύτως τίποτα για τον καλλιτέχνη με τον οποίο καταπιάνεται το φιλμ (χαρακτηριστικό παράδειγμα το αριστουργηματικό και βραβευμένο με Όσκαρ “Searching For Sugarman” του 2012).

Φέτος στις Νύχτες Πρεμιέρας τα δύο μουσικά ντοκιμαντέρ “κράχτες” του προγράμματος ήταν το ‘20,000 Days On Earth’ (για τον Nick Cave) και το ‘Pulp: a Movie About Life, Death and Supermarkets’. Οι προβολές και των δύο ήταν sold out και επίσης, τελικά, και οι δύο ταινίες βραβεύτηκαν (η δεύτερη απέσπασε την Ειδική Μνεία της Επιτροπής).

Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί κάποιος να θεωρήσει το ‘20,000 Days On Earth‘ συμβατικό μουσικό ντοκιμαντέρ. Ο Cave στην πραγματικότητα υποδύεται τον εαυτό του, πρωταγωνιστώντας σε υπέροχα κινηματογραφημένες σκηνές από τη ζωή του στο Brighton, τις οικογενειακές στιγμές του, τις ηχογραφήσεις του, τα live του, ενώ επισκέπτεται το παρελθόν του συνομιλώντας με έναν “ψυχοθεραπευτή” και αναλύει παλιές φωτογραφίες με τη βοήθεια μιας ομάδας “αρχαιολόγων”. Tους ανθρώπους-κλειδιά στη ζωή και την καριέρα του, δεν τους παρουσιάζει μέσα από ιστορικές αφηγήσεις, αλλά τους παίρνει συνεπιβάτες του, για βραδινή βόλτα με το αυτοκίνητο. Ίσως σε κάποιον μη fan του Cave και της μουσικής του η ταινία να μην έχει την ίδια επίδραση, ωστόσο έναν έστω και λίγο μυημένο δεν μπορεί να μην τον αγγίξουν τα φιλοσοφικά αποφθεύγματα του “Κακού Σπόρου” γύρω από τη ζωή, τον άνθρωπο και τον έρωτα -και με soundtrack το “Jubilee Street“, το “Higgs Bossom Blues” και άλλα κομμάτια από το περσινό, πανέμορφο”Push The Sky Away“.

Με τη ζωή, τον άνθρωπο, το θάνατο και τα… σουπερμάρκετ ασχολείται και το ‘Pulp: a Film about Life, Death and Supermarket‘, ένα ντοκιμαντέρ πολύ περισσότερο για τους “Common People” του Sheffield και πολύ λιγότερο για τους ίδιους τους Pulp. Μέσα από mini συνεντεύξεις των συμπατριωτών του Jarvis Cocker (o σκηνοθέτης επίτηδες επιλέγει μερικές αρκετά γραφικές φάτσες) ο θεατής ανυπομονεί μαζί με την πόλη του Sheffield για τη reunion συναυλία της θρυλικής britpop μπάντας, σχολιάζοντας παράλληλα τη φιλοσοφία ζωής που επιτάσσει η νοοτροπία του “You Only Live Once”.

– Πιστεύετε στη μετά θάνατον ζωή;
– Όχι.
– Γιατί;
– Γιατί αυτή η ζωή παραείναι καλή.

…είναι μία από τις πολλές στιχομυθίες που ακούγονται στο φιλμ, οι οποίες όλες καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: “Μια ζωή την έχουμε, γιαυτό πρέπει να φροντίσουμε να περάσομε όσο πιο καλά μπορούμε” Και ναι, οι συνεντεύξεις του Mark Webber, του Nick Banks και τουRichard Hawley έχουν πλάκα. Και ναι, ο Jarvis είναι απολαυστικός, το ίδιο και η ερμηνεία του στο “This is Hardcore“, το ‘F.E.E.L.I.N.G.C.A.L.L.E.D.L.O.V.E“, το “Underwear” και το “Something’s Changed“, αλλά φεύγοντας από την αίθουσα δεν αισθάνεσαι στ’αλήθεια ότι έμαθες κάτι παραπάνω για τους Pulp και το μεγαλείο τους. Και όταν πας σπίτι, το πιο πιθανό δεν είναι να βάλεις να ξανακούσεις το ‘Different Class‘, αλλά να κλείσεις, σε μια στιγμή άκρατου αυθορμητισμού, εισιτήρια για το Sheffield.

Οι δύο αυτές ταινίες είχαν όντως να προτείνουν μία διαφορετική κινηματογραφιστική / ντοκιμαντερίστικη [sic.] άποψη (ειδικά το ‘20,000 Days on Earth’ είναι υψηλού επιπέδου κινηματογράφος), αλλά δεν ήταν ίσως όσο “διδακτικές” θα ήθελε ένας μουσικόφιλος που ψοφάει για trivia και “άχρηστες πληροφορίες”. Αυτό το πετυχαίνει, ωστόσο, το ‘The Past Is a Grotesque Animal‘, ένα ντοκιμαντέρ για τους σχετικά άγνωστους στην Ελλάδα Of Montrealκαι τον εκκεντρικό στα όρια της παράνοιας frontman τους, Kevin Barnes. Το φιλμ είναι γεμάτο στιγμιότυπα από την πορεία της μπάντας από το ξεκίνημά της μέχρι και την περσινή κυκλοφορία τους ‘Lousy with Sylvianbriar’ και μπροστά από τα μάτια του θεατή περνά όλη η γραμμή ζωής του συγκροτήματος, τα πρώτα χρόνια με τη ζωή στο κοινόβιο, οι ανεκδιήγητες πρώτες “arty” παραστάσεις, οι ηχογραφήσεις, τα parties, οι τσακωμοί, ο γάμος του “ανδρόγυνου” Barnes και η αποτυχία του να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα της οικογενειακής ζωής, η κατάθλιψη, η απελπισία, η απόγνωση και πώς όλο αυτό οδήγησε στο να γραφτεί ένα από τα μεγαλύτερα τραγούδια της τελευταίας δεκαετίας και να στηθεί ένα εντελώς αλοπρόσαλλο, εκκεντρικό, πολύχρωμο και extravagant tour που άφησε ιστορία.

Η αίθουσα του Odeon ΟΠΕΡΑ την ημέρα της προβολής της ταινίας ήταν σχεδόν άδεια και οι δύο συναυλίες των Of Montreal στο six d.o.g.s. τον Ιούλιο που μας πέρασε ήταν sold-out μεν, αλλά “πριβέ” (όταν στο εξωτερικό οι Of Montreal έχουν παίξει μπροστά σε εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου, σε μερικά από τα μεγαλύτερα μουσικά φεστιβάλ του κόσμου). Το ‘20,000 Days’ και το ‘Pulp…’ μας μείνουν για την καλλιτεχνική / κινηματογραφική τους προσέγγιση, το ‘The Past…’ ωστόσο θα μας αποτυπωθεί εγκυκλοπαιδικά για την ιστορία του αυτή καθεαυτή γιατί μας βοήθησε να γνωρίσουμε καλύτερα ένα ιδιόρρυθμο, πολυμελές, ευφάνταστο, πολυάσχολο και δημιουργικό συγκρότημα για το οποίο προηγουμένως γνωρίζαμε ελάχιστα. Αναζητήστε το.